Anderwijs

leren stopt niet na school. wie vragen blijft stellen, blijft groeien. op deze site vind je heldere uitleg over hoe leren werkt, wat erbij komt kijken en hoe het anders kan.

Hoe motivatie werkt bij leren

Leren buiten het klaslokaal

Wat cijfers wel en niet zeggen

Waarom fouten maken nodig is

Hoe motivatie werkt bij leren

“Je hoeft niet altijd zin te hebben, maar begrijpen waarom iets telt helpt wel.”

Motivatie begint vaak bij nieuwsgierigheid. Als iets aansluit bij wat iemand leuk vindt of boeiend vindt, komt leren vanzelf op gang. Daarom werkt onderwijs beter als het aanknoopt bij dingen uit het echte leven of bij wat een leerling al kent en ervaart.

Wanneer iemand het gevoel heeft zelf te kunnen kiezen hoe of wat hij leert, komt er meer betrokkenheid. Dit hoeft niet te betekenen dat alles vrij is, maar kleine keuzes kunnen al helpen: de volgorde van taken, de aanpak, of het onderwerp van een werkstuk.

Leren lukt beter als je je gezien voelt. Een leerling die merkt dat een docent of begeleider betrokken is, raakt vaak ook meer betrokken bij het werk. Relaties spelen dus een grotere rol dan vaak wordt gedacht.

Motivatie groeit als iets ergens toe leidt. Als duidelijk is waaróm je iets leert, voelt het minder als een verplichting. Dit geldt zowel op school als daarbuiten. Het helpt om te laten zien hoe kennis of vaardigheden later van pas kunnen komen.

Leren buiten het klaslokaal

“Soms leer je meer van een project in de tuin dan van een boek op je bureau.”

Ruimte

Een andere omgeving kan zorgen voor een ander soort denken. Buiten zijn, bewegen of werken met je handen zet het lichaam aan het werk, maar vaak ook het hoofd. In de tuin, op een werkplek of tijdens een wandeling kunnen ideeën ontstaan die in een klaslokaal niet opkomen.

 

Ervaring

Leren door te doen blijft beter hangen dan leren uit een boek. Of het nu gaat om koken, bouwen of iets uitleggen aan een ander: wat je ervaart, onthoud je beter. Buiten de klas krijg je de kans om dingen in actie te zien en direct te proberen.

 

Betekenis

Buiten leren heeft vaak een direct doel. Een moestuin moet echt water, een klant moet echt geholpen worden. Juist omdat het niet ‘voor een cijfer’ is, maar ergens toe dient, voelt het echter. Dat maakt het leren vanzelfsprekender.

 

70%

Van wat we leren, leren we via ervaring en niet uit boeken.

3 op de 4

Leerlingen zeggen dat ze beter leren als ze snappen waarom iets belangrijk is.

1 fout

Geeft vaak meer inzicht dan 10 goede antwoorden.

60%

Van de jongeren geeft aan dat motivatie zakt als alles om cijfers draait.

Wat cijfers wel en niet zeggen

“Een 8 zegt iets over je toets, niet over jou als mens.”

Momentopname

Een cijfer laat vooral zien wat iemand op dat moment kon laten zien. Het zegt weinig over de groei ervoor of de mogelijkheden daarna. Iemand kan een slecht cijfer halen door stress, vermoeidheid of een onduidelijke vraag, zonder dat het iets zegt over zijn kennis.

Vergelijking

Cijfers worden vaak gebruikt om mensen met elkaar te vergelijken, maar dat is eigenlijk vreemd. Iedereen begint ergens anders, leert op een eigen manier en ontwikkelt zich in een eigen tempo. Een 6 voor de één kan meer betekenen dan een 8 voor een ander.

Focus

Als er veel nadruk ligt op cijfers, raken leerlingen makkelijk gefocust op het halen van een voldoende in plaats van op het begrijpen van de stof. Dat kan leiden tot trucjes leren in plaats van echt inzicht opbouwen. Het doel van leren verschuift dan naar ‘slagen’.

Waardering

Een cijfer is een beoordeling, geen waardering van jou als persoon. Toch voelen veel leerlingen het wel zo. Daarom is het belangrijk om ook aandacht te geven aan inzet, groei, creativiteit en doorzettingsvermogen die zie je niet terug in een getal.

Waarom fouten maken nodig is

“Zonder fouten is er niets om van te leren.”

“Als alles in één keer lukt, heb je waarschijnlijk niks nieuws geprobeerd.”

Leren

Fouten zijn geen teken dat iets misgaat, maar juist dat er iets gaande is. Wie nooit fouten maakt, blijft binnen wat hij al kent. Leren begint waar iets nog niet lukt, en juist daar zit de kans om iets nieuws onder de knie te krijgen.

“Elke misser is gewoon een les in vermomming.”

Feedback

Een fout geeft informatie. Niet alleen voor de leerling, maar ook voor degene die begeleidt. Waar het misgaat, zit vaak de sleutel tot groei. Het helpt om fouten niet te verbergen, maar te bekijken en begrijpen: wat gebeurde er precies en wat kun je er nu mee?

“Wie nooit iets doms zegt, zegt waarschijnlijk te weinig.”

Veiligheid

Om fouten te durven maken, moet het veilig voelen. In een sfeer waar alles goed moet gaan, durft niemand iets nieuws te proberen. Een leeromgeving waar ruimte is voor vergissingen zonder schaamte of straf, is een omgeving waarin groei mogelijk wordt.